سفر پادشاه چارلز به آمریکا می‌آزماید که آیا تشریفات می‌تواند تنش‌های اتحاد را کاهش دهد

سفر پادشاه چارلز سوم و ملکه کامیلا به آمریکا از تشریفات به آزمون دیپلماتیک رسیده است؛ پادشاه بریتانیا با بهره‌گیری از سخنرانیی کم‌سابقه در کنگره و ضیافت شام رسمی کاخ سفید، بر اتحاد ایالات متحده-بریتانیا تأکید کرد، در حالی که تنش‌های مهم سیاستی همچنان حل‌نشده باقی مانده است.

پادشاه و ملکه روز چهارشنبه در نیویورک بودند، پس از توقفی در واشنگتن که شامل استقبال رسمی در کاخ سفید، دیدار با رئیس‌جمهور ترامپ، سخنرانی در کنگره و ضیافت شام دولتی بود. مجموعه‌ای از رویدادها برای روز پنجشنبه در ویرجینیا برنامه‌ریزی شده بود؛ امتداد سفری که با دویست‌وپنجاهمین سالگرد امضای اعلامیه استقلال گره خورده است.

سخنرانی کم‌سابقه در کپیتول هیل

سخنرانی چارلز در کنگره تنها دومین مورد از سوی یک پادشاه بریتانیا بود، پس از سخنرانی سال 1991 ملکه الیزابت دوم. او روز سه‌شنبه خطاب به قانونگذاران، رابطه دو کشور را پایدار توصیف کرد، دقیقاً چون از دل اختلاف جان سالم به در برده است. او گفت: «شراکت ما از دل منازعه زاده شده است؛ اما به هیچ‌وجه به همین دلیل ضعیف‌تر نیست.»

پادشاه بارها بر سیاست‌های ائتلافی، پیوندهای امنیتی و تاریخ مشترک تأکید کرد. CBS News گزارش داد که هنگامی که گفت قدرت اجرایی تابع کنترل و توازن است، حضار او را به‌صورت ایستاده تشویق کردند. او همچنین از ضرورت «عزم خلل‌ناپذیر» در حمایت از اوکراین سخن گفت، درباره تهدیدها علیه سامانه‌های طبیعی هشدار داد و استدلال کرد که چالش‌های پیشِ روی هر دو کشور آن‌قدر بزرگ‌اند که هیچ کشوری به‌تنهایی از عهده‌شان برنمی‌آید.

این سخنرانی در پس‌زمینه‌ای دشوارتر از آنچه تشریفات نشان می‌داد ارائه شد. گزارش‌های موجود در بسته منبع به تنش‌ها بر سر ایران، ناتو، اوکراین، تجارت و انتقادهای رئیس‌جمهور ترامپ از نخست‌وزیر بریتانیا Keir Starmer اشاره دارد. CBS News یادآور شد که بریتانیا و بسیاری دیگر از اعضای ناتو کوشیده‌اند از درگیری مستقیم در جنگ آمریکا با ایران پرهیز کنند، در حالی‌که ترامپ از Starmer به‌خاطر ارائه نکردن کمک بیشتر انتقاد کرده است.

در کاخ سفید، گرمی و پیام‌های حساب‌شده

مراسم واشنگتن برای نمایش تداوم طراحی شده بود. از چارلز و کامیلا در کاخ سفید با مراسم رسمی استقبال، پرواز نمایشی نظامی و سلام توپ استقبال شد و سپس در ضیافت شام رسمی به میزبانی رئیس‌جمهور ترامپ و بانوی اول، ملانیا ترامپ، شرکت کردند. ترامپ این دیدار را ادای احترام مناسبی به سالگرد بنیان‌گذاری آمریکا توصیف کرد و با گرمی درباره تاریخ مشترک دو کشور سخن گفت.

چارلز در شام، این اتحاد را «ضروری» خواند و ناقوسی از زیردریایی بریتانیایی دوره جنگ جهانی دوم به نام HMS Trump به ترامپ اهدا کرد. او همچنین با طنز، ارجاعات تاریخی را ملایم کرد و درباره کاخ سفید، «مهمانی چای بوستون» و قوس بلند رقابت بریتانیایی-آمریکایی شوخی کرد.

اما اختلافات سیاستی از میان نرفت. ترامپ در خلال شام به ایران اشاره کرد و گفت جنگ «بسیار خوب» پیش می‌رود و ادعا کرد که چارلز موافق است ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد. BBC این موارد را یکی از چند دست‌انداز دیپلماتیک پیرامون سفر توصیف کرد؛ از جمله اظهارات درزکرده سفیر بریتانیا که مفهوم «روابط ویژه» را زیر سؤال می‌بُرد.

این سفر چه می‌تواند — و چه نمی‌تواند — انجام دهد

مسئله اصلی این است که آیا سفر سلطنتی می‌تواند فراتر از کاهش حرارت تنش‌ها برود یا نه. BBC گزارش داد که دیپلمات‌های بریتانیایی پیش از سفر واقع‌بین بودند و می‌دانستند یک سفر دولتی به‌تنهایی قادر به بازتنظیم رابطه نیست. Sir David Manning، سفیر پیشین بریتانیا در آمریکا، به BBC گفت پادشاه می‌تواند نقش «یک پایدارساز، یک ضربه‌گیر» را ایفا کند و «فضایی بهتر» برای ازسرگیری تعامل ایجاد کند.

این همان نقش محدود اما معنادار دیپلماسی سلطنتی است: ساختن لحن، ارائه چشم‌انداز تاریخی و ایجاد فضای سیاسی برای رهبران منتخب. اما تصمیم‌های مهم‌تر — درباره تقسیم بار نظامی، اوکراین، ایران، ناتو و تجارت — همچنان در دست دولت‌هاست.

مفسران سلطنتی CBS News، Tina Brown و Roya Nikkhah، در حالی درباره اهمیت این سفر بحث کردند که پادشاه و ملکه برنامه‌های خود در آمریکا را ادامه می‌دادند؛ از جمله توقف نیویورک در روز چهارشنبه و رویدادهای برنامه‌ریزی‌شده ویرجینیا در روز پنجشنبه. این برنامه‌های بعدی شاید وجه عمومی سفر را گسترده‌تر کند، اما اهمیت دیپلماتیک آن در واشنگتن از پیش روشن شده بود.

فعلاً این سفر تصاویری گرم، سخنرانی‌هایی حساب‌شده و یادآوری‌ای از پیوند دیرینه میان ایالات متحده و بریتانیا به همراه داشته است. این‌که آیا به رابطه‌ای باثبات‌تر بینجامد، بیش از آن‌که به تشویق‌ها برای چارلز وابسته باشد، به اقدام سیاستمداران در واشنگتن و لندن پس از رفتن هیأت سلطنتی بستگی دارد.