ائتلاف ترامپ و نتانیاهو دربارهٔ ایران به نقطهٔ شکست رسید

رئیس‌جمهور ترامپ و نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، جنگ با ایران را با نمایش یک جبههٔ متحد آغاز کردند. چهار ماه بعد همان درگیری شکاف شدیدی میان تلاش ترامپ برای یافتن یک راه خروج دیپلماتیک سریع و اصرار نتانیاهو بر لزوم حفظ فشار نظامی بر ایران و حزب‌الله را نمایان کرده است.

این شکاف پس از آنکه جنگنده‌های اسرائیلی به بیروت حمله کردند و در حالی که واشنگتن در تلاش برای نهایی‌کردن توافقی با تهران برای تمدید آتش‌بس و بازگشایی تنگه هرمز بود، به نمایش عمومی درآمد. ترامپ در Truth Social آن حمله را محکوم کرد و گفت «نباید رخ می‌داد»، و بعدها در تماس تلفنی‌ای سرشار از الفاظ رکیک نتانیاهو را تحت فشار گذاشت، بر اساس گزارش‌هایی که CBS News و Fox News به آن اشاره کرده‌اند.

این اختلاف اهمیت دارد چون فراتر از رابطهٔ شخصی بین دو رهبر است که اغلب یکدیگر را ستوده‌اند. مذاکرات آمریکا و ایران، عملیات‌های اسرائیل در لبنان، قیمت‌های انرژی مرتبط با تنگه هرمز و موقعیت سیاسی نتانیاهو در داخل کشور اکنون در یک پرسش مشترک تنیده شده‌اند: آیا ترامپ می‌تواند جنگی را پایان دهد که به نظر نمی‌رسد رهبر اسرائیل آماده باشد طبق جدول زمانی واشنگتن آن را ببندد.

اهداف مشترک، افق‌های زمانی متفاوت

ترامپ و نتانیاهو پیش از جنگ هم همسو بودند. نتانیاهو نخستین رهبر خارجی بود که در دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری‌اش به کاخ سفید دعوت شد، و علناً ترامپ را به‌خاطر اقدام‌های بزرگ طرفدار اسرائیل، از جمله انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم و خروج از توافق هسته‌ای دوران اوباما، ستوده است.

این هماهنگی به آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه نیز کشیده شد. نتانیاهو این کارزار را به‌عنوان اوجِ دهه‌ها میل به ضربه‌زدن به رژیم حاکم بر ایران توصیف کرد و از ترامپ برای پیوستن به این مأموریت تشکر کرد.

اما هدف نهایی رهبران از هم جدا شده است. ترامپ علیه «جنگ‌های بی‌پایان» کارزار کرده و اشاره کرده بود که این درگیری کوتاه خواهد بود. CBS News گزارش داد که بسیاری از دلایل اعلام‌شدهٔ او برای جنگ در توافق اولیه با ایران حل نشده باقی مانده‌اند، هرچند لحن او در طول درگیری تغییر کرده است. نتانیاهو، در مقابل، سال‌هاست با هرگونه توافق سیاسی با حاکمان ایران مخالف بوده و وعدهٔ «پیروزی کامل» در جنگی را داده که آن را حول جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای چهارچوب‌بندی می‌کند.

تحلیلگرانی که CBS News و Fox News به آن‌ها استناد کرده‌اند، این شکاف را هم استراتژیک و هم سیاسی توصیف می‌کنند. ناتان ساکس از Middle East Institute به Fox News Digital گفته است که ترامپ و نتانیاهو «افق‌های زمانی بسیار متفاوتی» دارند، به‌طوری‌که نتانیاهو برای یک مقابلهٔ طولانی آماده است و ترامپ به‌دنبال پیروزی‌های سریع است. انشل پفر، خبرنگار اسرائیل در The Economist، به CBS News گفته که نتانیاهو با وعده‌هایی که به افکار عمومی اسرائیل داده و با رابطه‌اش با ترامپ محدود شده است، و هر دو اکنون تحت فشار هستند.

لبنان به نقطهٔ انفجار تبدیل می‌شود

قابل‌مشاهده‌ترین منبع اصطکاک لبنان بوده است. اسرائیل می‌گوید حزب‌الله همچنان تهدیدی است، و CBS News گزارش داده که هزاران اسرائیلی هنوز به‌خاطر حملات موشکی و پهپادی گروه مورد حمایت ایران آواره‌اند. مقام‌های اسرائیلی استدلال کرده‌اند که ترتیبات آتش‌بس با ایران به‌طور خودکار درگیری با حزب‌الله را حل نمی‌کند.

دولت ترامپ اما حملات اسرائیل به بیروت را تهدیدی برای دیپلماسی‌اش با تهران تلقی کرده است. Fox News گزارش داد که یک دیپلمات درگیر در مذاکرات گفته حملات برای نهایی‌کردن توافق آمریکا و ایران مشکل‌ساز شده‌اند. ترامپ پس از یک حمله به Axios گفته است که نتانیاهو «no f---ing judgment» دارد، و در گزارشی از Trey Yingst در Fox News آمده که ترامپ از نتانیاهو پرسیده است: «What the f*** are you doing?»

نتانیاهو گفته است اسرائیل به ترامپ هشدار داده که اگر حزب‌الله به حملاتش ادامه دهد بیروت را خواهد زد. او همچنین علناً تأکید کرده که ایران تا زمانی که او نخست‌وزیر است، چه با توافق بین واشنگتن و تهران و چه بدون آن، به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.

ترامپ تا کجا پیش خواهد رفت؟

فعلاً، این گسست بیشتر لفظی به نظر می‌رسد تا عملیاتی. آرون دیوید میلر از Carnegie Endowment for International Peace به CBS News گفته که ترامپ علناً چیزهایی دربارهٔ نتانیاهو گفته که هیچ رئیس‌جمهور آمریکایی دیگری دربارهٔ نخست‌وزیر اسرائیل نگفته است. اما میلر همچنین اشاره کرده که ایالات متحده کمک‌های نظامی را به تأخیر نیانداخته، اشتراک‌گذاری اطلاعات را متوقف نکرده و حمایت دیپلماتیک از اسرائیل در شورای امنیت سازمان ملل را پس نگرفته است.

این موضوع نتانیاهو را در موقعیتی دشوار قرار داده اما لزوماً او را منزوی نکرده است. ترامپ میان نکوهش نتانیاهو و توصیف رابطهٔ آمریکا و اسرائیل به‌عنوان قوی، نوسان کرده است. در نشست سران گروه هفت در فرانسه، او گفت نتانیاهو «گاهی کمی هیجان‌زده می‌شود» و در عین حال شراکت را «شگفت‌انگیز» توصیف کرد و آمریکا را شریک بزرگ‌تر نامید.

نقطهٔ فشار بعدی لبنان است. اگر ادامهٔ درگیری در آنجا توافق ترامپ با ایران را تهدید کند، رئیس‌جمهور آمریکا با انتخابی روبه‌رو خواهد شد: یا باید اصطکاک بیشتری با نتانیاهو را تحمل کند یا برای اقدامات اسرائیل عواقبی درنظر بگیرد. اگر ایران یا حزب‌الله به‌عنوان تضعیف‌کنندهٔ دیپلماسی دیده شوند، ممکن است نتانیاهو بار دیگر فضای لازم برای استدلال این‌که کارزار اسرائیل همچنان ضروری است را به‌دست آورد.

آن توازن حل‌نشده — بین نیاز ترامپ به خروج و دلایل نتانیاهو برای ادامهٔ مبارزه — اکنون فشار مرکزی در شراکتی است که جنگ ابتدا آن را تقویت کرد و سپس آزمود.