وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، در حالی با رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، دیدار کرد که تهران پس از ناکامماندن گفتوگوهای ایران و آمریکا و لغو سفر برنامهریزیشده نمایندگان آمریکایی به پاکستان، موجی از دیپلماسی منطقهای را پی گرفته است.
این دیدار بار دیگر روسیه را در مرکز تلاشها برای مدیریت مناقشه خاورمیانه قرار داد، هرچند گزارشهای موجود نشان از هیچ گشایش روشنی ندارد. نقاط فشار فوری همچنان شامل امکان یک توافق سیاسی میان واشنگتن و تهران، وضعیت آتشبس، و اخلال پیرامون تنگه هرمز ـ یکی از مهمترین مسیرهای حملونقل انرژی در جهان ـ است.
به گزارشهایی به نقل از رسانههای دولتی ایران، عراقچی پس از توقفهایی از جمله در پاکستان و عمان، وارد روسیه شد. به گفته یک مقام منطقهای دخیل در تلاشهای میانجیگری که به دلیل نداشتن مجوز برای گفتوگو درباره مذاکرات، به شرط ناشناسماندن با آسوشیتدپرس صحبت کرد، میانجیهایی به رهبری پاکستان کوشیدهاند شکافهای قابلتوجه میان ایالات متحده و ایران را کاهش دهند.
تغییر مسیر گفتوگوها پس از لغو سفر آمریکا
انتظار میرفت نمایندگان آمریکایی استیو ویتکاف و جرد کوشنر برای گفتوگوهای صلح به اسلامآباد سفر کنند، اما رئیسجمهور دونالد ترامپ گفت این سفر را لغو کرده است. ترامپ یکشنبه به فاکسنیوز گفت هرگونه مذاکره با ایران میتواند تلفنی انجام شود و افزود: «اگر میخواهند صحبت کنند، میتوانند نزد ما بیایند یا با ما تماس بگیرند.»
ترامپ همچنین گفت پیشنهاد ایران برای یک توافق صلح پایدار «کافی نیست» و خواسته اصلی آمریکا را با عباراتی صریح بیان کرد: «آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند. وگرنه دلیلی برای دیدار نیست.»
به گزارش رسانههای دولتی ایران که در بهروزرسانی زنده سیبیاس نقل شده، عراقچی پس از ورود به روسیه، شکست دور قبلی در پاکستان را به واشنگتن نسبت داد. او گفت مواضع آمریکا باعث شد گفتوگوهایی که پیشرفتهایی داشت، به دلیل «مطالبات بیش از حد» به نتیجه نرسد.
این روایتهای متعارض بر عدم قطعیت پیرامون گفتوگوها تأکید دارد. الجزیره در یک ویدیوی کوتاه، ایالات متحده و ایران را توصیف کرد که هر دو مدعی برتری در مذاکرات درباره جنگ هستند. سوابق علنی در منابع ارائهشده نشان نمیدهد کدام طرف اهرم فشار بیشتری دارد یا اینکه دور دیگری از گفتوگوهای مستقیم یا غیرمستقیم برنامهریزی شده است یا نه.
دیدار عراقچی با پوتین در ادامه گزارشهایی است مبنی بر اینکه روسیه کوشیده مستقیماً به مناقشه کشیده نشود و در عین حال یک بازیگر مهم منطقهای بماند. خلاصه منبع نیویورک تایمز گفته است عراقچی در مسکو با پوتین دیدار کرده؛ بهروزرسانیهای سیبیاس با استناد به رسانههای دولتی ایران گفتهاند وزیر خارجه برای دیدار با پوتین در روسیه بوده و جداگانه به سنپترزبورگ اشاره کردهاند. محل دقیق دیدار در مواد ارائهشده مشخص نشده، اما پیام دیپلماتیک روشن است: ایران بهدنبال پشتوانه سطح بالا و کانالهایی فراتر از مسیر متوقفشده پاکستان است.
این سفر به روسیه در جریان دور گستردهتری از تماسها و رفتوآمدها انجام شد. به گزارش رسانههای دولتی ایران و وزارت خارجه قطر، عراقچی با وزیر خارجه فرانسه و نخستوزیر و وزیر خارجه قطر گفتوگو کرده بود. قطر گفت شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی بر تداوم میانجیگری، آزادی کشتیرانی و مسیری مسالمتآمیز برای یک توافق پایدار تأکید کرده است.
هرمز ریسکها را افزایش میدهد
به گفته مایک ویرث، رئیس و مدیرعامل شورون، که در برنامه «Face the Nation» شبکه سیبیاس صحبت میکرد، تنگه هرمز همچنان یک نگرانی محوری است زیرا حدود یکپنجم نفت جهان معمولاً از این آبراه عبور میکند. ویرث گفت نظام انرژی جهانی از آغاز جنگ ایران «مقدار باورنکردنیای از انعطافپذیری» خود را از دست داده و هشدار داد که بازگشایی تنگه فوراً جریانهای عادی را بازنخواهد گرداند.
طبق بهروزرسانی سیبیاس، با هضمشدن بنبست دیپلماسی آتشبس از سوی معاملهگران، قیمت نفت افزایش یافته و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت و برنت هر دو بهطور محسوس بالاتر از سطوح پیش از جنگ قرار گرفته بودند. همان گزارش گفت نفتکشهای حامل نفت خام در خلیج فارس سرگردان ماندهاند و قادر به عبور امن از تنگه نیستند.
فعلاً دیپلماسی در پایتختهای متعدد جریان دارد بیآنکه توافقی تأییدشده حاصل شده باشد. تغییر معنادار بعدی یا از سرگیری یک کانال مذاکره میان واشنگتن و تهران خواهد بود، یا گامی ملموس برای بازگشایی مسیرهای دریایی از طریق هرمز، یا نشانهای علنی از اینکه میانجیهای بیرونی فاصله میان دو طرف را کاهش دادهاند.
نظرات (0)