به نظر می‌رسد ژن موی قرمز توسط انتخاب طبیعی مورد ترجیح قرار گرفته باشد

پژوهشگران هاروارد با تحلیل ژنوم‌های باستانی دریافتند انواع ژنیِ مرتبط با موی قرمز در میان صدها صفتی است که به نظر می‌رسد در طول 10,000 سال مورد ترجیح قرار گرفته‌اند.

به گفته مطالعه‌ای در دانشکده پزشکی هاروارد که نزدیک به 16,000 ژنوم باستانی را تحلیل کرد، به نظر می‌رسد انواع ژنتیکی مرتبط با موی قرمز طی هزاران سال توسط انتخاب طبیعی مورد ترجیح قرار گرفته‌اند.

این پژوهش که در نشریه Nature منتشر شده است، DNA باستانیِ اوراسیای غربی را در بازه‌ای حدود 10,000 سال از تکامل انسان بررسی کرد. پژوهشگران صدها واریانت ژنی را شناسایی کردند که به نظر می‌رسد فراوانی آن‌ها سریع‌تر از آنچه شانسِ تصادفی توضیح دهد افزایش یافته است؛ از جمله نشانگرهای مرتبط با موی قرمز.

این یافته به این معنا نیست که دانشمندان دلیل رایج‌تر شدن موی قرمز در برخی جمعیت‌ها را مشخص کرده‌اند. این مطالعه به نشانه‌ای از انتخاب اشاره دارد، نه یک علتِ ماقبل‌تاریخیِ تأییدشده. پژوهشگران خاطرنشان کردند که ارتباط امروزیِ یک صفت لزوماً توضیح نمی‌دهد چرا در گذشته گسترش یافته است.

نویسندگان نوشتند: «شاید داشتن موی قرمز 4,000 سال پیش سودمند بوده باشد، یا شاید همراهِ یک صفت مهم‌تر آمده باشد.»

این تیم از روش‌های رایانشی جدیدی برای تمایز دادن رانش ژنتیکیِ تصادفی از آنچه دانشمندان «انتخاب جهت‌دار» می‌نامند استفاده کرد—فرآیندی که در آن یک نسخه از ژن مزیت بقا یا تولیدمثل ایجاد می‌کند و در یک جمعیت رایج‌تر می‌شود. پیش از این کار، به گزارش مطالعه، دانشمندان تنها حدود 21 مورد از این دست را در تاریخ انسان شناسایی کرده بودند، از جمله تحمل لاکتوز. تحلیل جدید صدها مورد دیگر یافت.

Ali Akbari، نویسنده اول مطالعه و دانشمند ارشد در آزمایشگاهِ ژنتیک‌دان هاروارد David Reich، گفت رکورد گسترده‌تر DNA باستانی و روش‌های به‌روز به پژوهشگران اجازه می‌دهد انتخاب را مستقیم‌تر ردیابی کنند. Akbari در یک بیانیه خبری گفت: «با این روش‌های تازه و حجم زیادی از داده‌های ژنومی باستانی، اکنون می‌توانیم ببینیم انتخاب چگونه در زمان واقعی زیست‌شناسی را شکل داده است.»

پژوهشگران این جهش گسترده‌ترِ تغییرات تکاملی را به گذار از شکار و گردآوری به کشاورزی پیوند دادند؛ دوره‌ای که در آن رژیم‌های غذایی، الگوهای سکونت و محیط‌های انسانی به‌طور چشمگیری دگرگون شد. گزارش همچنین یادآور می‌شود که دانشمندان مدت‌هاست سنتز ویتامین D را یک عاملِ محتمل در افزایش صفاتِ رنگدانه‌ایِ روشن‌تر در اقلیم‌های شمالی می‌دانند.

افرادِ موقرمز همچنان سهم اندکی از جمعیت جهانی را تشکیل می‌دهند. اهمیت این مطالعه محدودتر اما قابل توجه است: نشان می‌دهد موی قرمز صرفاً یک بازمانده تصادفیِ ژنتیکی نبوده، بلکه بخشی از الگوی گسترده‌تری از سازگاری انسانی است که هنوز بر پایه DNA باستانی بازسازی می‌شود.